Published On: Sat, Sep 17th, 2011

FTUers trong vòng xoáy " Hiệu ứng đám đông"

Vì sao khi một vụ va quẹt giao thông xảy ra, các đoạn đường luôn phải trong tình trạng tắc nghẽn ngày một trầm trọng nếu không có sự hỗ trợ của lực lượng cảnh sát giao thông ? Vì sao khi xảy ra hỏa hoạn, việc mà hầu hết mọi người thường làm là chạy nháo nhào theo dòng người ồ ạt xô đẩy nhau cho dù không hề biết là họ đang đi đến đâu? Vì sao chỉ với một vài lời bình luận ( comment) thì một chủ đề có thể nghiễm nhiên trở thành một trong những tiêu điểm nóng của cộng đồng mạng ?”. Đó là một vài trong số nhiều câu hỏi nhức nhối nhưng không kém phần “thú vị” khiến xã hội quan tâm. Có lẽ với tính bản ngã của mỗi con người thì những hình ảnh đó lạ lùng thay chỉ là “chuyện thường ngày ở huyện rất chi là bình thường”. Nhưng, đằng sau sự bình thường ấy, đáng tiếc , là cả một bức màn cần vén rõ về “hiệu ứng đám đông”.

Hôm nay, FTUZone xin gửi đến các bạn một số cái nhìn về vấn đề “cũ nhưng không cũ” này thông qua bài viết được mang tên: FTUER TRONG VÒNG XOÁY “HIỆU ỨNG ĐÁM ĐÔNG”

  1. NÊN HIỂU NHƯ THẾ NÀO VỀ HIỆU ỨNG ĐÁM ĐÔNG?

Những nghiên cứu về hiệu ứng đám đông hay chính xác hơn là tâm lý đám động vẫn chưa thể đưa ra một định nghĩa cụ thể nào ngoài việc nêu ra một số đặc điểm. Theo Gustave Le Bon – một nhà tâm lý học người Pháp, tác giả của công trình “Tâm lý học đám đông” thì “tâm lý đám đông đặc trưng bằng ký ức, ám thị và trong đám đông, trình độ trí tuệ bị hạ thấp đi và trở nên vô thức, con người trong đám đông chỉ hành động theo một xu hướng chung mà thiếu đi sự sáng suốt vốn có, đồng thời nhân cách ít khác biệt đi dẫn đến việc phóng đại các tư tưởng, nhấn mạnh hay trầm trọng hóa vấn đề.

           Tâm lý đám đông khi biểu hiện thành hành động, cử chỉ sẽ tạo ra các “hiệu ứng đám đông” với sự phát triển như “hiệu ứng domino”. Hiệu ứng đám đông mà chúng ta đang đề cập là một hiện tượng tâm lý xã hội tồn tại trong mọi cộng đồng con người và mang đặc tính hai mặt: tích cực và tiêu cực. Xét về mặt tích cực, hiệu ứng đám đông có thể được xem như một cách để tạo “trào lưu”, “xu hướng”… Những trào lưu đang làm mưa hay làm gió trong giới trẻ hiện nay đều ít nhiều dính dáng đến nó: chẳng hạn như trào lưu thời trang những năm 90, trào lưu “cover” nhạc của thần tượng , trào lưu phim 3D, trào lưu sống xanh, bảo vệ môi trường… Trong lĩnh vực marketing, “hiệu ứng đám đông” được các nhà kinh doanh tận dụng triệt để nhằm quảng bá thương hiệu, khuyếch trương danh tiếng, cạnh tranh thị phần… Thế nhưng, cái gì cũng có hai mặt, cái gọi là “hiệu ứng đám đông” cũng là một con dao hai lưỡi nếu không được sử dụng đúng cách, đúng liều lượng, đúng thời điểm. Nó có thể là một loại vitamin rất hữu dụng với cơ thể con người, nhưng cũng là một chất độc, dễ dàng tích tụ và gây nguy hại. Các vấn đề mang tính xã hội, nơi thể hiện mối quan hệ và vai trò của công đồng đối với cá nhân đậm nét, lại chính là nơi mà khía cạnh mặt tiêu  cực của hiệu ứng đám đông được thể hiện rõ ràng nhất !

2.HIỆU ỨNG ĐÁM ĐÔNG TRONG SUY NGHĨ CỦA FTUERS

“Khó khăn lớn nhất là con người thường không suy nghĩ thấu đáo về bản thân mình, khi thì không biết suy xét xem họ đang hy sinh cái gì, khi thì chạy theo số đông”. Câu nói trên của nhà triết học gia người Mỹ Raph Waldo Emerson đã gợi mở cho chúng ta nhiều suy nghĩ về “hiệu ứng đám đông”. Con người chúng ta đều có khát khao bẩm sinh là được thuộc về một nhóm xã hội nào đó. Chính xác là chúng ta đề cao cảm giác thuộc về một nhóm người đến mức càng nhiều người tin rằng một ý kiến, một xu hướng hay một quan điểm nào đó là đúng đắn thì chúng ta cũng tin rằng điều đó là đúng đắn.

        FTU chúng ta cũng không đứng ngoài vòng xoáy của hiệu ứng đó. Vậy mỗi cá nhân – tức sinh viên Ngoại thương chúng ta có những nhìn nhận và đánh giá như thế nào đối với “hiệu ứng đám đông” khi mà chúng ta luôn chịu sự tác động của nó trong nhiều phương diện? Trâm Lê (K49A) rụt rè : “Hiệu ứng đám đông là hiện tượng cả đám đông hùa theo một ý kiến nào đó phải không ? Mình nghĩ là đôi khi rất khó để tránh việc hùa theo như vậy, vì nó gần giống như là bản năng ấy, thêm nữa là chỉ mình mình đi ngược lại số đông thì cảm thấy không an toàn, vì chưa chắc mình đã đúng mà.”

“Hiệu ứng đám đông” đang ở đâu trong xã hội ta nói chung lẫn sinh viên Ngọai thương nói riêng? Những ngày nay, chắc hẳn ai cũng đứng ngồi không yên vì giá vàng cứ liên tục khiêu vũ với những bước nhảy đầy thất thường. Người người tích trữ vàng, nhà nhà mua vàng khiến giá vàng liên tục phá kỷ lục thành chuyện cơm bữa. Rồi vụ việc giết người của cướp của ở Bắc Giang nóng từng ngày với hàng lọat bài báo theo dõi sát sao, cập nhập liên tục…đến cả chi tiết hung thủ ăn mì tôm trước khi gây án cũng đàng hoàng được trở thành một bài viết riêng,.. Và nổi cộm nhất có lẽ là những chỉ trích đến đại học Ngoại thương xuất phát từ một vài bình luận thiếu chính chắn của một vài cá nhân.

Khoan bàn đến những vấn đề “ đao to búa lớn” khác như nền kinh tế nước nhà sẽ trở nên thế nào, đạo đức người làm báo hiện giờ đang ở đâu, hoặc sự tự phụ của một bộ phận sinh viên trường “top”.. khoan bàn đến những lý do như có cung thì có cầu, công chúng cần thì mới ra đời những sản phầm như vậy. vv..Chúng ta phải thừa nhận một điều rằng: chính những điều này, không ít thì nhiều,  đều xuất phát từ cái tâm lý rằng thấy người ta làm thì mình cũng làm, thấy người ta bàn luận thì mình cũng tham gia.

Và không đứng ngoài cuộc vui, không thiếu  kẻ lợi dụng những dịp này để trục lợi hay tiêu khiển một cách thiếu suy nghĩ, tiêu biểu như hàng lọat những fanpage về vụ việc Bắc Giang thi nhau mọc lên trên mạng xã hội facebook. Trên những Fanpage ấy người ta nói gì? Người ta lên án hung thủ quá dã man, tàn nhẫn đồng thời đưa ra những cách để xét xử hung thủ một cách vô cùng man rợ. Theo sau những bình luận ấy là những lời động viên, khuyến khích của những người khác. Vậy thì chúng ta có khác gì với việc hành vi của hung thủ đâu? Và nếu vậy, chúng ta có quyền gì phán xét sự đúng sai trong cách hành xử của một cậu bé chưa tròn 18 tuổi?

Liệu, khi những sự việc như vậy qua đi, thì ngẫm lại chúng có thực sự được xét với bản chất của mình không? Hay “hiệu ứng đám đông” “ảo diệu” đã thổi phồng, khóac lên cho chúng những bộ áo ngoài khoe mẽ? Liệu hiệu ứng đám đông có đang tạo ra những hệ lụy không cần thiết mà ta hoàn toàn có thể tránh được không?

Phát biểu về điều này, Kiều Như ( K49CLC3) thẳng thắn: “ Mình thật sự không thích những bạn a dua với những sự việc mang tính chất thời sự trên. Quan tâm thì chẳng sao, nhưng lại có những bạn làm trò đùa quá lố trên facebook về vụ việc giết người ở Bắc Giang. Có bạn tạo facebook tên của gia đinh nạn nhân rồi đi add. Và rồi cả đống người khác vui cười và tán thưởng. Họ mua vui vì một vụ giết người thảm khốc. Rất phản cảm và thiếu văn hóa”.

Không những vậy, sự chuyển biến của hiệu ứng đám đông theo chiều hướng tiêu cực đã dẫn đến tâm lý e ngại chia sẻ tâm tư, ý tưởng ngoài xã hội. Suy cho cùng, mỗi người nên có trách nhiệm với những lời nói và hành động của mình dù trong thực tế hay chỉ là trong cuộc sống ảo. Bởi lẽ, những hành động, câu nói dù chỉ là nhỏ nhặt nhưng khi nó tương tác và cộng hưởng với vô số hành động khác thì hậu quả nó gây ra thật khó lường! Khánh Nghi (K49A) nói: “Chỉ với 1 cú click vô thưởng vô phạt của chúng ta lại góp phần lan truyền cái xấu đi xa hơn, chẳng hạn những thảm hoạ Vpop gần đây, nếu ta không góp phần chuyền những đường link đó kèm theo những thái độ mà ta nghĩ là đấu tranh chống cái xấu thì những thảm hoạ đó chẳng trở nên nổi tiếng đến như vậy”. Còn Trần Thanh (K48A) thì ái ngại: “Đôi khi cả cộng đồng hùa theo “ném đá” một sự việc nào đó mà chẳng cần suy xét đúng sai, như hôm trước mình đọc báo thấy cả làng xúm vào đánh 1 đứa trẻ 15 tuổi vì nó ăn trộm 1 vài quả ổi, 1 vài quả ổi so với 1 mạng người, mình nghĩ không đáng! Hoặc những việc lùm xùm liên quan tới sinh viên trường mình dạo gần đây cũng vậy, mình nghĩ là hiệu ứng đám đông góp phần ko nhỏ trong việc làm ồn ào thêm dư luận”. Thời gian có thể làm phai nhòa nhiều thứ nhưng nếu một ít dầu rỉ ra sẽ dễ dàng để lửa bùng lên. Tiếp theo đó là sự nổi lên của hiệu ứng đám đông như một lực lượng tinh nhuệ để thủ tiêu sự sáng suốt và ý thức của con người.

Tuy vậy, nếu mỗi người nói chung và mỗi sinh viên Ngoại Thương nói riêng khéo léo trong việc sử dụng hiệu ứng đám đông theo hướng tích cực thì đó chính là một niềm vui chung cho xã hội. May mắn thay, vẫn còn đó những anh chị sinh viên FTU ra trường đi tiên phong trong những lĩnh vực mới. Họ chính là lớp người truyền tinh thần ham học hỏi, khám phá, nhiệt huyết cho những người sau.

Bạn Trần Huỳnh ( Đại sứ Bayer) tiên phong lập nên thư viện sách cũ để trao đổi sách, giúp đỡ cho những bạn không đủ tiền mua và được mọi người ủng hộ nhiệt liệt. Hay những chương trình ý nghĩa vì cộng đồng như Giớ Trái Đất ( Earth’s Hours), Free Hugs mà sinh viên Ngoại Thương là những thành viên và ban tổ chức tích cực. Sắp tới đây là chương trình Kết nối yêu thương do Đội Công Tác Xã Hội và Sóng Đa Tần  tổ chức, thu hút sự chú ý của nhiều sinh viên trong và ngoài trường, đã và đang thắp lên ngọn lửa háo hức cho các  tân sinh viên K50.

Liên Gia (K49D) bảy tỏ: “Tâm lí đám đông nếu biết vận dụng thì tốt lắm chứ. Chẳng hạn những dự án về môi trường của nhiều bạn sinh viên trường mình đấy, nếu khơi lên được hiệu ứng đám đông thì ko phải sẽ rất tốt sao? Hoặc là mai mốt các bạn ra trường làm kinh doanh chẳng hạn, nếu biết tâm lí người tiêu dùng thường chọn theo số đông thì mình sẽ dễ đưa ra những quyết định để làm sao tạo ra được hiệu ứng đám đông đó cho người mua tin theo”.

3.BẢN LĨNH TRƯỚC HIỆU ỨNG ĐÁM ĐÔNG

Hiệu ứng đám đông là một hành vi tự nhiên, hoàn toàn có thể bắt gặp ở bất cứ nơi đâu trong cuộc sống của chúng ta.. Thế nhưng, hiệu ứng đám đông cũng có lúc như một mũi dùi chỉa thẳng vào một cá nhân nào đó khi nó được sinh ra trong sự vô thức của cộng đồng. Hoàng Phan (K47B) chia sẻ: “Tâm lí đám đông tiêu cực hay tích cực thì còn phụ thuộc vào tình huống nó xảy ra. Cái chính là bạn xem xét mình sẽ gặp bất cập hay lợi ích gì khi bị kéo theo luồng dư luận đó. Nếu tâm lí đám đông đó không tác động gì đến cuộc sống của mình thì chẳng cần quan tâm đến nó cũng sẽ tự khắc chìm xuống. Quan trọng là mình phải luôn bình tĩnh”.

Quả vậy, nếu bạn đang chẳng may trở thành một “chủ đề nóng” hay một “tấm bia” của người khác thì bình tĩnh và tự tin chính là điều quan trọng nhất lúc này. Một khi đang hưởng cái “vinh dự” là tâm điểm của hiệu ứng đám đông thì ta càng giải thích, thanh minh, biện hộ thì lại như càng vùng vẫy trong vũng lầy. Cách tốt nhất hãy yên lặng và bình tĩnh tôn trọng những lời bình luận của nguời khác. Khi cơn lốc đi qua rồi, việc nhìn nhận cũng như những góp ý từ mọi người sẽ chính chắn và chân thành hơn. Đôi khi, đối mặt với hiệu ứng đám đông sẽ là một kinh nghiệm quý báu để bạn có thể biết được dư luận xã hội đáng sợ nhưng quan trọng đến mức nào. Bên cạnh đó, phản đối và tránh hùa theo những luồng tâm lí đám đông tiêu cực, có hại cho xã hội hoặc một cá nhân, tổ chức nào đó cũng là một việc làm thể hiện sự bản lĩnh và lối sống văn minh của giới trẻ ngày nay. Đơn giản hãy có một cái đầu lạnh và một trái tim nóng!

4.VĨ THANH

Hiệu ứng đám đông giống như một làn sóng có thể xảy ra bất kỳ lúc nào, nơi nào và có những ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển của xã hội. Hãy luôn bình tĩnh trong mọi tình huống để hiệu ứng đám đông có thể phát huy những điểm tích cực của nó và không ngừng trau dồi kiến thức cũng như trui rèn ý chí, lập trường của chính bạn để có thể đứng vững trong mọi sóng gió. Còn bạn, sinh viên Ngoại Thương, đang ở đâu và làm gì trong  cơn lốc “hiệu ứng đám đông” ? Liệu bạn có là người cưỡi con sóng đó để đi đến những bến bờ vinh quang phía trước nhiều thử thách và vinh quang hơn? Hay bạn sẽ vui vẻ hơn khi chấp nhận làm chiếc bè con cuốn trôi và dễ dàng bị nhấn chìm trong làn sóng đó? Chúng tôi tin, bạn tự có câu trả lời!

Nhóm Phóng sự FTU ZONE


Fatal error: Uncaught Exception: 190: Error validating application. Application has been deleted. thrown in /home2/suyngam/public_html/ftuzone.com/wp-content/plugins/seo-facebook-comments/facebook/base_facebook.php on line 1273