Search
Tuesday 21 November 2017
  • :
  • :
Latest Update

Tết Trung Thu- Kí ức tuổi thơ trong mắt “đứa trẻ đã lớn”

Với thế hệ sinh ra vào đầu thập niên 80 của thế kỉ XX, kí ức về Tết trung thu là tiếng trống lân sập sình, là ánh nến vàng hấp háy từ chiếc đèn lồng giấy ngôi sao. Giờ đây, khi nhiều năm qua đi, những đứa trẻ ngày xưa cũng đã trưởng thành, lồng đèn giấy đỏ năm nào cũng đã nhường chỗ cho lồng đèn điện tử. Tết Trung thu nay đã mang một màu sắc khác, nhưng vẫn còn vẹn nguyên những ý nghĩa của nó.

Thuở nhỏ chúng ta chỉ xem Tết Trung thu là một dịp vui chơi cùng bạn bè trong lăng kính đơn thuần của trẻ nhỏ. Trong bài viết này, hãy cùng FTU Zone tìm hiểu về Tết Trung Thu trong một lăng kính khác – lăng kính của những “đứa trẻ đã lớn” để nhìn lại một lễ hội truyền thống đầy ý nghĩa của dân tộc.

1. Nguồn gốc

Nếu bạn nghĩ rằng chỉ ở Trung Quốc và Việt Nam mới có “Tết trăng tròn” – bạn đã lầm! Người Sri Lanka có Tết trăng tròn hàng tháng, người Campuchia tổ chức lễ này vào tháng 12 theo Phật Lịch. Tuy nhiên khác với họ, theo phong tục của Việt Nam và Trung Quốc, nói đến Tết Trung Thu là nói đến ngày Rằm tháng Tám hàng năm – thời điểm mặt trăng tròn nhất và sáng nhất, tượng trưng cho sự tròn đầy và viên mãn tuyệt đối.

Cho đến bây giờ, vẫn chưa thể xác minh được rằng Tết Trung thu bắt nguồn từ nền văn minh lúa nước của Việt Nam hay tiếp nhận từ văn hoá Trung Hoa. Chỉ biết rằng cả Việt Nam và Trung Quốc đều có những truyền thuyết lâu đời liên quan đến trung thu.

Ở Trung Quốc, phổ biến nhất là truyền thuyết về Hằng Nga – Hậu Nghệ với nhiều phiên bản; đa số các phiên bản đều bắt đầu bằng chuyện tình lãng mạn của hai nhân vật và kết thúc trong chia ly vĩnh viễn khi Hậu Nghệ ở lại dương thế, còn Hằng Nga vĩnh viễn ở lại cung trăng. Phổ biến thứ nhì là truyền thuyết vua Đường Minh Hoàng một lần được lên cung trăng, vì vấn vương cảnh tiên nên cứ đến đêm rằm tháng tám lại ra lệnh cho dân gian tổ chức rước đèn và bày tiệc ăn mừng để kỷ niệm lần du nguyệt điện kỳ diệu của mình. Còn ở Việt Nam, có lẽ không ai không biết đến câu chuyện cổ tích về chú Cuội, cây đa và chị Hằng ở cung trăng.

Với người dân Việt Nam, Tết Trung Thu mới đầu là tết của người lớn để thưởng thức cảnh đẹp thiên nhiên, ăn bánh, và uống trà ngắm trăng rằm vào giữa tiết Thu. Dần dần Tết Trung Thu trở thành Tết Trẻ Em hay Tết Nhi Đồng, nhưng người lớn cũng dự phần trong đó. Đặc biệt trong những năm gần đây, Tết Trung Thu có xu hướng trở thành ngày Tết đoàn viên – ngày hội để gia đình tụ họp quây quần bên nhau. Dĩ nhiên những đứa trẻ trong nhà vẫn không thể thiếu chiếc lồng đèn để cùng chúng bạn phá cỗ.

rước đèn

2. Các hoạt động chính

Vào ngày Tết Trung thu, người lớn thường dắt trẻ em đi xem múa lân, múa rồng,… Trên bàn thờ đã bày sẵn một bàn trà, rượu, hoa quả để cúng tổ tiên, những đứa trẻ con cũng được dịp bày ra đủ trò đùa chơi trong những ngày này. Nếu là ở quê, trẻ con sẽ rồng rắn nối đuôi nhau đi rước đèn lồng khắp xóm làm rộn vang tiếng cười cả một khoảng sân ngập ánh trăng. Còn ở thành phố, những cô, cậu bé “choai choai” cùng xóm hùa nhau làm lân rồi đem lân đi múa vào những ngày trung thu. Những ngày theo đoàn lân đi từ đường này đến ngõ khác, từ nhà này sang phố khác luôn ngập tràn tâm trí của nhiều người với những ấn tượng khó quên.

3. Món ăn truyền thống

Ắt hẳn, đứa trẻ nào trong dịp Tết Trung thu cũng ít nhất một lần háo hức lần giở những lớp vỏ bọc để lần ra chiếc bánh trung thu thơm ngon. Bên cạnh ngày 1/6, Tết Trung thu được xem là tết của trẻ thơ khi trẻ con được mặc áo đẹp, được đi chơi trung thu vàđược ăn các thức quà ngon lành của Rằm tháng Tám như bánh cốm, bánh nổ, hạt sen,… Những món bánh có được ở mọi thời điểm trong năm nhưng người ta chỉ đợi đến trung thu mới muốn ăn để cho vẹn tròn ý nghĩa. Chưa đến Rằm mà đi dọc các con đường lớn đã thấy sắc đỏ của hộp bánh trung thu được bày bán ở nhiều nơi. “Tết Trung thu- Tết đoàn viên” đã trở thành một phần thân thuộc của nhiều gia đình Việt. Cả nhà quây quần bên nhau cùng chia nhau một chiếc bánh nướng xinh xẻo, những đứa trẻ háo hức được thưởng thức những thức quà ngon, những món bánh truyền thông theo chúng rong ruổi trên những hương vị ngon, thanh, tươi mát. Niềm vui sum vầy trong đêm trung thu xen lẫn niềm háo hức được nếm một vị ngon ngọt, thanh thanh.

bánh trung thu 4. Lồng đèn

Trong kí ức của nhiều người, Tết Trung thu là những chiếc lồng đèn xanh, đỏ đủ sắcmàu. Những đứa trẻ nhỏ trên tay vắt vẻo chiếc lồng đèn vừa đi vừa hát là hình ảnh đầy sinh động và đáng yêu của đêm Rằm tháng Tám. Ngày trước, khi kinh tế còn khó khăn, niềm vui bé nhỏ trong đêm Trung thu của trẻ con là những chiếc đèn lồng được làm bằng lon sữa bò đục lỗ, đèn lồng ngôi sao với những thanh tre được uốn cong, tiếng nổ lốp đốp của xâu đèn hạt bưởi,… Những mảng sáng xanh đỏ ấy hấp háy cười trong đôi mắt tròn xoe, thơ ngây của bao thế hệ trẻ em Việt Nam. Ngày nay, những chiếc đèn lồng được cách tân đủ màu, đủ kiểu với vẻ ngoài bắt mắt, có kèm theo tiếng nhạc làm thích thú người nghe. Nhưng với nhịp sống bộn bề, tấp nập của đô thị lớn, khó khăn lắm mới tìm thấy một chiếc đèn lồng be bé, xinh xinh được diễu phố Trung thu. Ở Sài thành, người ta tìm thấy đèn lồng tại con phố đèn lồng nổi tiếng nhưng ở nhiều nơi khác, xa rời phố thị, tiếng trống lân, ánh sáng lấp lánh của đèn lồng vẫn phủ kín cả một góc sân, một khoảng trời. Sắc xanh, đỏ của lồng đèn với những giai điệu Trung thu đã thắp sáng cả một mảng kí ức tuổi thơ!

“Chiếc đèn ông sao sao năm cánh tươi màu

Cán đây rất dài, cán cao qua đầu

Em cầm đèn sao em hát vang vang

Đèn sao tươi màu của đêm rằm liên hoan…”

lồng đèn

5. Phá cỗ

Có lẽ đây là trường hợp hiếm hoi mà từ “phá” lại mang một ý nghĩa đáng yêu và tích cực! Theo cách hiểu thì “phá cỗ” là chia quà và bánh trái đã bày trong cỗ tết Trung thu cho các em thiếu nhi. Ngày nay thì “phá cỗ” đã có nhiều sự thay đổi và ngày một hoành tráng hơn. Không những được chia quà, các em còn được gặp mặt “chị Hằng, chú Cuội”. Tuy chỉ là hóa thân vào các nhân vật nhưng điều này cũng tạo ra nhiều niềm vui cho các em.

“Phá cỗ” đã và sẽ luôn là một phong tục tốt đẹp, một nét đặc sắc trong dịp trung thu của người Việt

6. Những câu chuyện cổ tích, phong tục

Trung thu là một ngày lễ vô cùng đặc biệt và có mặt ở nhiều quốc gia với nhiều tên gọi khác nhau. Ở Thái Lan người ta gọi đó là “lễ câu trăng”; trong đêm rằm tất cả mọi người từ già, trẻ, gái trai…sẽ bái mặt trăng. Còn đến với Cam-pu-chia trong dịp này bạn sẽ tha hồ được nhét gạo vào miệng trẻ con. Vì người Cam-pu-chia quan niệm rằng làm việc đó sẽ cho trẻ con một tương lai được ăn uống dư dả, cuộc sống sung túc và viên mãn.

Còn Việt Nam thì sao? Trung thu là tết thiếu nhi và là ngày đoàn viên. Người lớn thì chuẩn bị bánh nướng, bánh dẻo, trà thơm đủ loại. Còn con nít thì làm lồng đèn ông sao, cá chép, bánh ú đủ hình đủ màu. Đêm trung thu từ trong nhà đến ngoài ngõ đều rực rỡ ánh đèn, tiếng nói chuyện, cười đùa. Đặc biệt đây là dịp để con cháu trong nhà tụ tập, quay quần cùng nhau ngắm trăng rằm tháng 8.

7. Trung thu và Ngoại Thương

Trung thu đối vẻ những “người vừa lớn” cũng mang một hình thái, một sắc màu hoàn toàn khác biệt. Không còn đợi chờ được ăn bánh, không còn háo hức xem múa lân hay rước đèn dưới trăng,trung thu đơn giản chỉ là một ngày để nhớ lại tuổi thơ. Đối với một trường năng động như FTU thì đây là một dịp tốt để những chương trình từ thiện và văn nghệ diễn ra. Ngang qua khu tự quản thể nào chúng ta cũng sẽ bắt gặp các nhóm bạn đang loay hoay tô vẽ, cắt dán lồng đèn hay làm các đồ handmade xinh xắn dành tặng cho các em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt. Những chương trình thường được tổ chức ở các mái ấm hay vùng sâu vùng xa. Điển hình là chương trình “đêm trăng cổ tích”của đội CTXH đang được rất nhiều bạn snh viên hưởng ứng và tham gia nhệt tình. Nếu không tham gia hoạt động thì FTU-ers vẫn còn hàng hà xa số những hoạt độn khác. Nào là tiểu luận, nào là clip, thuyết trình, thi giữa kỳ… tất cả đã “cướp” mất một ngày lễ trung thu hội họp của các sinh viên. Ngược lại, những ai đã hoàn thành thì đây là ngày để xả stress và tận hưởng niềm vui bên người thân và gia đình. Trung thu hay bất kỳ ngày lễ cổ truyền nào của dân tộc Việt đều là dịp để gia đinh xum họp và quây quần bên nhau.

Vì vậy các FTU-ers đừng để trung thu trôi qua một cách lãng phí, hãy tự tạo niềm vui riêng và làm những công việc thật có ích nhé!

phố lồng đèn

Kết

Trung thu ở thành phố khác hẳn với trung thu ở quê. Nào những đèn và điện như đã làm mờ mất ánh trăng sáng vằng vặc mà ấm áp của đêm rằm. Tiếng xe cô, nhà máy như át hẳn tiếng trống múa lân, tiếng hát líu lo của bầy trẻ thơ rước đèn. Có lẽ những người con FTU-ers xa quê cũng đang hồi tưởng lại một trung thu bình dị nhưng đầy ắp kỷ niệm của tuổi thơ. Tuy nhiên trung thu thành phố lại mang nét đẹp của sự hiện đại. Dù biến tấu thế nào đi nữa thì trung thu sẽ vẫn luôn có bánh nướng, lồng đèn, chị Hằng, chú Cuội, lân sư rồng… Tất cả những thứ đó là nhân tố tạo ra sự khác biệt của trung thu và những ngày lễ tết khác. FTU Zone hy vọng rằng các thần dân phờ-tu sẽ có một ngày lễ “đón trăng” thật ý nghĩa và hạnh phúc!

Comments

comments




Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *